سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

745

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

محمد داود ص 554 وى از علماى بزرگ و معروف زنگىپور ، واقع در بلوك غازىپور بود . محمد رضى ص 559 مولانا سيد محمد رضى استاد شفيق من بود و من از خاصّان وى و در خدمت ايشان بودم . شرح حال او - آن‌گونه كه از خود وى معلوم مىشود - اينكه از اول تا آخر نزد دايى خويش مولانا سيد محمّد هارون زنگىپورى كسب علم نموده بود . سپس در دانشگاه پنجاب امتحان مولوى فاضل را گذرانده ، فارغ التحصيل شد . در مجلهء اصلاح ( مورّخ ربيع الاول 1339 ه ق ) يكى از مقاله‌هاى وى به چاپ رسيده بود و در آن نام و نشان وى اين‌گونه بود : سيد محمّد رضى مولوى فاضل ، رئيس مولويهاى دبيرستان محلهء جوهرى امام‌بارهء مهرباقر سوداگر - لكنهو . تصنيفات او عبارتند از : 1 - ابطال ماديت ؛ 2 - سياست علويه ( در مجلهء الواعظ ، طى چند شماره ، به چاپ رسيد . ) 3 - سوط عذاب على المسرف المرتاب ؛ اين اثر طى چند شماره در مجلهء اصلاح ( مورّخ 1345 ه ق ) ، در پاسخ به مقالهء « ردع اللهام » مجلهء سپنون ، كه در آن ، مسألهء غيبت مورد انكار واقع شده بود ، به چاپ رسيد . 4 - مكالمهء شيعه و احمدى ( چاپ شده در چند شمارهء مجلهء اصلاح ) . وى علاوه بر فلسفه و منطق ، در علم كلام و ادبيات عرب هم مهارت داشت . منظومات عربى من را او اصلاح مىكرد . از « رضى عصر » ( 1370 ) سال وفات او به دست مىآيد . محمّد سجاد ، بنارسى ص 562 مولانا محمّد سجاد در مدرسهء جواديه تدريس نكرد ، بلكه مدرّس اعلى مدرسهء ايمانيه بود . او به ياد پدرش ، مولانا سيد على جواد در بنارس « جامع العلوم جواديه » را بنا نهاد . قصدش اين بود كه در اين مدرسه غير از تعليم مسائل دينى ، زبان انگليسى و متون ديگر هم آموزش داده شود تا فارغ التحصيلان براى گذران زندگى ، نيازمند ديگران نباشند ، بلكه كسب و كار ديگرى هم داشته باشند و در ضمن ، خدمات دينى را فى سبيل اللّه انجام دهند . ولى هنوز پول جمع نشده بود كه مولانا به بيمارى سل مبتلا شد ، كه آن روزها قابل درمان نبود . ازاين‌رو ، وى با همان مقدار پولى كه در دست داشت ، در سال 1928 م مركز تعليم دينى را بنا نهاد . محمّد شبر ص 568 نام وى در الذريعة ( ج 13 ) اين‌گونه نوشته شده است : سيد محمد شبر فرزند حسين فرزند محمد عابد الحسين الجونفورى . تصنيفات وى عبارتند از : شرح اصول كافى ؛ ترجمه مجالس المؤمنين ( چهار مجالس را ترجمه كرد . ) فرزند بزرگ وى ، مرحوم مولانا سيد عابد الشبر كه در دانشگاه عليگره رئيس گروه دينى بود ، پس از بازنشستگى به كراچى آمد و در همان جا فوت كرد . فرزند دوم او در لندن سكونت داشت . محمد عاقل ص 574 در سال 1940 م كه من در جامع العلوم محصل بودم ، وى دبير مدرسهء ايمانيهء بنارس بود و مسلّم بعد از سال 1942 درگذشته است . محمد على ، حيدرآبادى ، طبسى ص 592 در الذريعة ( ج 20 ) نوشته كه وى به سال 1320 در كربلا درگذشته است . محمد على خان ، ميرعمدو ص 595 نواب الحاج محمد على خان فرزند نواب الحاج سيد محمد تقى خان فرزند نواب سيد يوسف على خان فرزند نواب سيد غلام حيدر خان فرزند نواب سيد عطاء اللّه خان مشهور به نواب سيد عبد الصمد خان بهادر بود . ( اين شجره‌نامه از